استان خراسان شمالی

خراسان شمالی با وسعت 28434 کیلومتر مربع، به مرکزیت شهرستان بجنورد، از استان‌های شمال شرقی ایران است. همسایگان آن عبارتند از: کشور ترکمنستان از شمال، از شرق و جنوب استان خراسان رضوی، از جنوب غربی استان سمنان و از غرب استان گلستان.

براساس سرشماری سال 1395 جمعیت این استان 863092 نفر تخمین زده‌اند که شامل اقوام کرد، فارس، ترک و ترکمن هستند و به زبان‌های کردی، فارسی، ترکمنی، ترکی خراسانی و… صحبت می‌نمایند.

استان خراسان شمالی، به دو بخش کوهستانی و پست و هموار تقسیم می‌شود. از این رو از تنوع آب و هوایی برخوردار است. این تنوع باعث گردیده است که صنعت کشاورزی و دامپروری در این منطقه رونق گیرد. همچنین بیش از 30 معدن فعال در این سرزمین قرار دارد که خود موجب تاسیس واحدهای صنعتی دیگر و اشتغال‌زایی در منطقه شده است.

خراسان شمالی بخشی از منطقه خراسان است که در سال‌های دور قهستان نام داشت. واژه «خراسان» شامل دوبخش «خور» با معنای خورشید و «آسان» به معنی آمدن، است.

از مستندات تاریخی این‌چنین برمی‌آید که قدمت این منطقه به حدود 5000 تا 8000 سال قبل می‌رسد. در دوران اشکانی، خراسان به عنوان مکان زندگی قوم پارت از جایگاه خاصی بهره‌مند بوده است.

مهمترین مقطع تاریخی خراسان به آغاز دوران تاریخی ایران و زمان ورود اقوام آریایی به فلات ایران باز می گردد. آریایی‌ها ازطریق خراسان به مرکز ایران کوچ کردند. استان خراسان شمالی، بخشی از خراسان تاریخی است که بخش بزرگتری از آن در کشور افغانستان قراردارد.

منطقه خراسان به واسطه قرارگیری در مسیر جاده تاریخی ابریشم، از رونق اقتصادی و اجتماعی مطلوبی به ویژه در زمان حکومت ساسانیان، برخوردار گشت.

از قرن نهم هجری تمامی ایالات اسلامی در شرق کویر لوت تا هندوکش به جز سیستان و بلوچستان در جنوب را با نام خراسان می‌شناختند. امپراتوری اشکانیان سال‌ها در نزدیکی مرو در خراسان می‌زیسته است. پس از فتح ایران توسط اعراب، منطقه خراسان به چهاربخش نیشابور، مرو، هرات و بلخ تقسیم شد.

در سال 1383 طبق قانونی که در مجلس شورای اسلامی تصویب گردید، خطه بزرگ خراسان به سه استان خراسان شمالی، خراسان رضوی و خراسان جنوبی تقسیم شد.