استان آذربایجان غربی

استان آذربایجان غربی با مساحتی بالغ بر 37059 کیلومترمربع در شمال غربی ایران واقع است. مرکز آن ارومیه نام دارد و همسایگان آن عبارتند از: از شمال کشورهای آذربایجان و ترکیه، از غرب کشورهای ترکیه و عراق، از شرق استان‌های آذربایجان شرقی و زنجان و از جنوب استان کردستان.

طبق سرشماری سال 1395 جمعیت این استان 3265219 نفر برآورد شده است، که بیش از 4 درصد از جمعیت کل کشور را شامل می‌شود و هشتمین استان پرجمیعت ایران به شمار می‌آید.

آذربایجان غربی در منطقه‌ای کوهستانی واقع شده؛ از این رو آب و هوای این منطقه سرد کوهستانی است. به  واسطه ساختار طبیعی آذربایجان، اکوسیستم‌هایی همراه با گیاهان متنوع خودنمایی می‌کنند که عمده آنها به صورت جنگل‌ها و مراتع به وجود آمده‌اند. تمامی مرز استان با ترکیه و عراق دیواری کوهستانی قراردارد که مملو از چشمه‌های آب گرم هستند.

این استان به عنوان یکی از شاه‌راه‌های تجاری ایران شناخته می‌شود چرا که با دارا بودن 1000 کیلومتر راه اصلی و بزرگ‌راه، از شمالی‌ترین نقطه (مرز بازرگان) تا جنوبی‌ترین منطقه (بوکان)، از امکانات ارتباط زمینی درخور توجهی بهره‌مند است.

منطقه آذربایجان، سرزمین مستعد جهت کشاورزی است؛ همچنین وجود ایلات و عشایر نقش به سزایی را در رونق دامداری استان ایفا می‌کنند. با اینکه این استان به لحاظ منابع معدنی نیز حرف‌هایی برای گفتن دارد، اما متاسفانه بهره‌برداری‌ و اکتشافات  قابل توجهی از معادن آن انجام نگرفته است.

قوم ماد پس از مهاجرت به ایران مناطق غربی را تصرف کرده و سرزمین‌هایی چون آذربایجان، همدان، ری، اصفهان و کرمانشاه را به صورت یکپارچه «ماد کوچک » نام نهادند.

درمورد نام آذربایجان میان مورخان اختلاف است. برخی گفته‌اند که آذربایجان از «آذرآبادگان» اقتباس شده که معنای آن سرزمین آتش است؛ چرا که بزرگ‌ترین آتشکده‌های زرتشتی در این خطه بوده. گروهی دیگر معتقدند نام آذربایجان از نام سرداری به نام «آتورپات یا اتروپاد» گرفته شده که پس از حمله اسکندر مقدونی از اشغال این خطه توسط یونانیان جلوگیری کرد و پس از آن این سرزمین را «آتورپاتگان» نامیدند.

آذربایجان غربی نیز مانند آذربایجان شرقی استانی مرزی است و همین مهم باعث شده که به عنوان یکی از شاه‌راه‌های تجاری شناخته شود. همچنین منطقه آذربایجان از معابر اصلی جاده تاریخی ابریشم بوده است.

ساکنان عمده آذربایجان غربی، ترک‌های آذربایجانی و کردها هستند که به زبان‌های ترکی آذربایجانی و کردی تکلم می‌نمایند.