استان سیستان و بلوچستان

استان سیستان و بلوچستان با وسعت تقریبی 180726 کیلومتر مربع، بیش از 11 درصد از وسعت ایران را به خود اختصاص داده است. مرکز سیستان و بلوچستان، شهر پرجمعیت زاهدان است. بخش بزرگی از سیستان، در کشور افغانستان قرار دارد. همسایگان این استان شامل: از شمال استان خراسان جنوبی، از شرق کشورهای پاکستان و افغانستان، از جنوب دریای عمان و از غرب استان‌های کرمان و هرمزگان.

سیستان و بلوچستان 1100 کیلومتر مرز مشترک با کشورهای پاکستان و افغانستان و حدود 300 کیلومتر مرز آبی با دریای عمان دارد. این استان، در موقعیت راهبردی و ترانزیتی کشور قراردارد، از این رو از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

سیستان و بلوچستان از نظر جمعیتی، کم تراکم‌ترین استان کشور نسبت به مساحت به شمار می‌رود. طبق سرشماری سال 1395، جمعیت این استان پهناور 2775014 نفر تخمین زده شده است.

آب و هوای این منطقه، گرم و خشک است اما در برخی مناطق شاهد تنوع آب و هوایی هستیم. به گونه‌ای که در این استان به ظاهر خشک و بی آب؛ مناطق کوهستانی، جنگلی و باتلاقی نیز به چشم می‌خورد. در این خطه کشاورزی و باغبانی از رونق به خصوصی برخوردار است به ویژه تولید میوه‌های استوایی (موز، آناناس و…) و گرم‌سیری.

سیستان و بلوچستان از دو منطقه سیستان شامل بخش شمالی استان (زاهدان و شهرهای شمال استان) و بلوچستان شامل بخش جنوبی استان (ایرانشهر تا چابهار) تشکیل شده. از سرزمین اساطیری سیستان، در کتاب اوستا، با عنوان یازدهمین سرزمینی که اهورا مزدا آفریده یاد شده است.

باتوجه به شاهنامه فردوسی منطقه سیستان، زادگاه رستم دستان از قهرمانان اساطیری ایران زمین نیز هست.

سیستان شکل تغییر یافته سجستان یا سکستان است که به قوم سکاها اشاره دارد. حدود 2500 سال قبل از میلاد، قوم سکاها در اطراف رود هیرمند ساکن شدند که سیستان نام یافت که بخش اعظم آن در افغانستان امروزی است. قوم دیگری با نام مکاها در مکران (جنوب استان) ساکن شدند که نام آن بعدها به بلوچستان تغییر کرد.

درحال حاضر دو قوم سیستانی و بلوچ در این استان ساکن هستند. سیستانی ها به زبان فارسی همراه با لهجه سیستانی تکلم می‌نمایند و شیعه هستند. قوم بلوچ با گویش بلوچی صحبت می‌کنند و مذهب اکثر آنها تسنن است.