استان مازندران

مازندران با مساحتی بالغ بر 23756 کیلومتر مربع از استان‌های نوار ساحلی شمالی ایران به مرکزیت شهر ساری است. استان مازندران در ساحل جنوبی بزرگترین دریاچه جهان، دریای مازندران (خزر) قرار گرفته و با کشورهای ترکمنستان، قزاقستان، روسیه و جمهوری آذربایجان مرز آبی دارد. همچنین با استان های گلستان از شرق، سمنان از جنوب شرقی، تهران و البرز از جنوب، قزوین از جنوب غربی و گیلان از غرب همسایگی دارد.

جمعیت مازندران طبق سرشماری سال 1395، 3283582 نفر برآورد شده که 43 درصد این جمعیت روستانشین و بقیه شهرنشین هستند. گویش اکثر مردم این استان مازندرانی (مازنی)، فارسی و گیلکی است.

مازندران دارای دو نوع آب و هوای متنوع شامل معتدل مرطوب و کوهستانی است زیرا قسمت شمالی این استان جلگه ای – ساحلی و قسمت جنوبی آن غالبا کوهستانی است.

این استان محل قرارگیری کوه افسانه ای ایران، دماوند است که باعث شده تاریخ کهن این سرزمین با اسطوره های ادبیات فارسی درآمیخته شود. کوه دماوند بلندترین قله ایران و خاورمیانه و بلندترین قله آتشفشانی آسیا است.

استان های نوار ساحلی دریای مازندران با قدمتی 9500 ساله از گذشته های دور تا به امروز یکی از نقاط مهم ایران محسوب می شود. حدود مازندران کهن از استان کنونی بزرگتر و گسترده تر بوده.

اقوام اولیه ساکن در مازندران تپورها و آماردها بوده اند که پیش از ورود آریایی ها تمدن پیشرفته ای در منطقه به وجود آوردند. نام کهن مازندران تپورستان یا طبرستان بوده که احتمالا بر گرفته از نام همین دو قوم باستانی است.

طبق آنچه در کتب تاریخی آمده مازندران و طبرستان به یک معنی بوده اند. معانی مختلف و ریشه های گوناگونی برای نام مازندران ذکر کرده اند. برخی آن را در اصل ماز ایندیرا ان به معنی جایگاه دیو بزرگ می دانند. چنان که در شاهنامه مازندران را محل زندگی سپید دیو در کوه ایندیرا معرفی می کند.

برخی دیگر کوه ماز را ریشه این نام می دانند و مازندران به معنای سرزمین کوه ماز است و بسیاری حدسیات دیگر که به دلیل تداخل تاریخ و اسطوره، دریافت معنی آن دشوار است. پیشینه باستانی منطقه طبرستان شنیدنی است.