استان کردستان

استان کردستان با مساحتی بالغ بر 29137 کیلومتر مربع (1/7 درصد مساحت کل کشور) در غرب ایران قرار دارد. این استان کوهستانی از شمال با استان‌های آذربایجان غربی و زنجان، از شرق با استان‌های همدان و زنجان، از جنوب با استان کرمانشاه و از غرب با کوردستان عراق و کشور عراق، همسایه است.

براساس آخرین سرشماری ایران در سال 1395 جمعیت کردستان 1603011 نفر تخمین زده شد.

استان کردستان طبیعی کوهستانی دارد. وجود دشت‌های مرتفع و دره‌های پهن و عمیق و همچنین اختلاف ارتفاع قابل توجهی میان بلندترین و پست‌ترین نقطه، باعث شده است که اقلیم‌های متنوعی در این منطقه به وجود آید.

واژه «کردستان» از دو کلمه «کرد» و پسوند «ستان» تشکیل شده یعنی سرزمین کردها. قوم کرد از نژادهای آریایی است که در هزاره دوم قبل از میلاد از سمت شمال به سوی کوه‌های زاگرس آمدند و با فائق آمدن بر آشوریان، امپراطوری مادها را تشکیل دادند.

ساکنان کردستان، اکثرا کرد زبانند. کردی از گویش‌های مهم ایران است که در ایلام، کرمانشاه، همدان، جنوب آذربایجان غربی، شمال خراسان و حتی کوردستان عراق تکلم می‌شود. این گویش لهجه‌های گوناگونی دارد اما پرکاربردترین آنها دو شاخه «کرمانجی» و «سورانی» است. سورانی در ادبیات مکتوب کردستان به کار می‌رود.

بیشتر مردم کردستان مسلمانان سنی مذهب هستند. شیعه مذهب‌ها در شرق استان زندگی می‌کنند. جمعیت اندکی هم وجود دارند که پیرو ادیان یهودی و مسیحیت هستند.

همان گونه که گذشت تاریخ کردستان به هزاره دوم قبل از میلاد زمان حکومت مادها به ایران می‌رسد. در زمان حکومت سلجوقیان  منطقه وسیع کردنشین را «عراق عجم» نام نهادند که پس از آن به دلیل تمیز دادن خطه کردنشین ایران از ولایت عراق، نام کردستان  را برای آن برگزیدند.

منطقه کردستان به چهاربخش کردستان ایران (روژهه لات کوردستان یا کوردستان شرقی)، کردستان ترکیه (باکور کوردستان یا شمال کوردستان)، کردستان عراق (باشور کوردستان یا جنوب کوردستان) و کردستان سوریه (رژاوا کوردستان یا غرب کوردستان) تشکیل شده است. در زمان حکومت صفویه تمامی این بخش ها متعلق به ایران بود اما پس از جنگ چالدران حدود 80درصد از کل منطقه کردستانات، به امپراطوری عثمانی واگذار گردید. پس از فروپاشی حکومت عثمانی، این سرزمین ها همچنان در کشورهای ایران، ترکیه، عراق و سوریه به حیات خود ادامه دادند.