گردشگری ادبی استان همدان

همدان، از قدیمی‌ترین شهرهای جهان محسوب می‌شود، که از پیشینه‌ای چندهزار ساله برخوردار است.  در ادوار مختلف تاریخی، اقوام گوناگونی در این خطه سکنا گزیده‌اند و به همین سبب، شاهد پراکندگی زبان و لهجه در سطح استان هستیم. همدان در پیش از اسلام «ماد»، در دوران میانه «ایالت جبال» و در زمان سلجوقیه «عراق عجم» نامیده می‌شده. زبان مشترک آن را «فهلوی» و آثار ادبی را «فهلویات» عنوان کرده‌اند. فهلویات شامل سروده‌ها، ترانه‌های هجایی و عروضی است که اصطلاحاً به آنها اشعار «لری» می‌گویند. همدان همچنین به دلیل وجود شعرای دوبیتی‌سرا شهرت ویژه‌ای دارد. دوبیتی‌هایی که با وجود اختصار حاوی معانی پرمغزی هستند که خود نشان از هوش و خلاقیت ویژه شعرای این منطقه دارد.

ناگفته نماند که هوشنگ ایرانی پدر شعر سوررئال فارسی و شعر نو عرفانی ایران از مشاهیر معاصر همدان است.

جاذبه های گردشگری ادبی همدان

– آرامگاه بو علی سینا

ابوعلی‌سینا، شیخ‌الرئیس، از دانشمندان بسیار مشهور ایرانی است که آوازه‌اش در تمام جهان پیچیده و کتاب‌هایش در بسیاری از دانشگاه‌های معتبر جهان تدریس می‌شود. پزشک، منجم، فیزیک‌دان، ریاضی‌دان و در یک کلام همه‌چیزدان ایرانی که به دلیل آثارش در زمینه فلسفه و پزشکی شهره عام و خاص است. برخی وی را مشهورترین دانشمند ایران دانسته‌اند.

آرامگاه بوعلی سینا، در زمان قاجار و به دستور نگار، از نوادگان فتح‌علی شاه قاجار، بدر همدان بنا گردید. معماری این اثر ارزشمند، تلفیقی از دو سبک ایران بعد از اسلام و ایران باستانی است. در فضای بیرونی آرامگاه بوعلی سینا، شاهد آبن‌مایی زیبا، حوض‌های سنتی و فضای سبز خواهیم بود که الهام گرفته از باغ‌های ایرانی می‌باشد ، همچنین شکل کلی ساختمان آرامگاه با اقتباس از برج گنبد قابوس ساخته شده است.

این آرامگاه در سال 1376 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید و در همدان، میدان امام‌خمینی، خیابان بوعلی، میدان آرامگاه، واقع است.

 

– آرامگاه باباطاهر

به صحرا بنگرم صحرا ته وینم
به دریا بنگرم دریا ته وینم
به هر جا بنگرم کوه و در و دشت
نشان روی زیبای ته وینم

این آرامگاه  متعلق به باباطاهر عریان ، که به آن باباطاهر همدانی نیز می گویند شاعر و عارف گران‌قدر مربوط به قرن چهارم و پنجم هجری، است. بنای آرامگاه این شاعر گرانقدر بر روی یک تپه به شکل یک هشت ضلعی ساخته شده است. می‌توان معماری این بنا را، یک نمونه بسیار زیبا از معماری قرن هفتم و هشتم دانست. ناگفته نماند که بنای فعلی، در زمان پهلوی اول، بازسازی شده است.

آرامگاه باباطاهر در سال 1376 به فهرست آثار ملی ایران پیوست و در همدان، میدان باباطاهر واقع است.

آرامگاه رضی الدین آرتیمانی 

میرزا رضی‌الدین آرتیمانی معروف به میرمحمد و متخلص به رضی، از شعرا و عرفای به نام دوره صفویه بوده است. از مهمترین آثار ادبی او می‌توان به سوگندنامه و ساقی‌نامه اشاره کرد.

آرامگاه این عارف گرانقدر بر روی یک تپه در منطقه خوش آب و هوا و زیبا ساخته شده است، در سه کیلومتری تویسرکان، روستای آرتیمان قرار دارد. اهالی آرتیمان از این مکان با عنوان گورمیررضی یاد می‌کنند.

آرامگاه رضی‌الدین، در سال 1376 در فهرست آثار ملی ایران ثبت گردید.