گردشگری ادبی استان اصفهان

Previous
Next

گردشگری ادبی استان اصفهان

استان اصفهان، از دیرباز مهد پرورش و شکوفایی مشاهیر و فرهیختگان بسیاری بوده و باتوجه به موقعیت سیاسی و جغرافیایی این منطقه، می‌توان گفت این خطه نقش محوری و بنیادین درحوزه شعر و ادبیات فارسی داشته است. اصفهان در دوره‌های آل‌بویه، سلجوقیان و صفویه، عنوان پایتختی را با خود یدک کشیده که این مهم خود می‌تواند مهمترین عامل پیشرفت ادبیات فارسی در اصفهان تلقی شود؛ به خصوص در دوران صفویه که علما و ادیبان بسیاری به دربار شاهان صفوی راه پیدا کردند و مورد توجه خاص آنها قرارگرفتند.  ادبیات فارسی در اصفهان چنان پیشرفتی کرد که توانست در تغییر و تثبیت سبک‌های هندی(اصفهانی)، بازگشت ادبی، سلجوقی و دوره فترت سهم به سزایی داشته باشد.

در شهرستان کاشان نیز، در زمان صفویه، با حضور محتشم کاشانی، «مکتب ادبی کاشان» تأسیس شد که از ویژگی‌های بارز آن، گسترش شیوه وقوع گویی است. با روی کارآمدن قاجار نیز، به دلیل موقعیت کاشان با دو شهر تهران(پایتخت) و اصفهان(از قطب‌های مهم ادبی)، کاشان باز هم به قطب شعر و شاعری تبدیل گردید و در پی آن ادبای بسیاری از این شهر، به دربار راه یافتند که در پایه‌ریزی بازگشت ادبی و انحلال سبک صفوی (هندی)، تأثیر چشم‌گیری داشت. کاشان به دلیل پویایی در سه دوره ادبی (وقوع، صفوی، بازگشت) توانست تأثیر به سزایی در ادبیات فارسی بگذارد که از جمله این تأثیرات می‌توان به گسترش و رواج ادبیات آئینی و گرایش به ادبیات تفننی، اشاره کرد.

جاذبه های ادبی اصفهان:

– آرامگاه صائب تبریزی

صائب تبریزی، از شاعران مشهور سده یازدهم هجری می‌باشد که در زمان صفویه، پس از تغییر پایتخت ایران از قزوین به اصفهان، به این شهر هجرت کرد. وی را می‌توان از پیشگامان سبک هندی (اصفهانی) نام برد. در برخی منابع آمده است که نسب صائب، به شمس تبریزی، مراد مولانا، می‌رسد.

آرامگاه صائب تبریزی، در زمان پهلوی بنا گردیده است. نام دیگر آن صائیبیه را نیز برآن نهاده‌اند و در سال 1355 به فهرست آثار ملی ایران پیوست.

صائیبیه، در اصفهان، خیابان صائب واقع است.

– مدرسه چهار باغ

مدرسه چهارباغ، از بناهای تاریخی عصر صفوی است که به مدرسه مادرشاه و مدرسه سلطان حسین نیز معروف است. این مکان از مدارس مخصوص علوم دینی بوده که به تربیت طلاب اختصاص داشته است.

مدرسه چهارباغ آخرین بنای تاریخی ساخته شده در دوران صفویه است. این بنای با شکوه جلوه‌گاه معماری ایرانی اسلامی است که گره‌چینی‌ها و کاشی‌کاری‌های آن، بسیار چشم‌نواز است.

این مدرسه را با سه عنوان در متون تاریخی عنوان کرده‌اند:

  1. مدرسه چهارباغ، به دلیل قرارگیری آن در خیابان چهارباغ اصفهان.
  2. مدرسه سلطانی، از این جهت که در زمان شاه سلطان حسین بنا شده است.
  3. مدرسه مادرشاه، به این دلیل که مادر شاه سلطان حسین، چند کاروان‌سرا و برخی نهادهای اقتصادی را وقت این مکان کرده است.

مدرسه چهارباغ، در سال 1310 به ثبت آثار ملی ایران رسید و امروزه با عنوان مدرسه علمیه امام صادق مشغول به کار است.

– آرامگاه خواجه نظام الملک

خواجه نظام الملک، وزیر ملک‌شاه در زمان سلجوقی بوده است که در کارنامه درخشان خود، علاوه بر اعتلا و رونق شهر اصفهان در زمان سلجوقی، تأسیس مدارس نظامیه را نیز دارد که از این جهت جزء مشاهیر علم و فرهنگ ایران به شمار می‌رود.

آرامگاه خواجه نظام‌الملک، معروف به دارالبطیخ، در دوران سلجوقیان بنا گردیده است. دلیل نام‌گذاری آن به دارالبطیخ، قرارگرفتن آن در یکی از محله‌های قدیمی شهر اصفهان به نام دارالبطیخ است که آن را «خانه خربزه» معنی کرده‌اند.

این آرامگاه در سال 1310 به عنوان اثر ملی ایران به ثبت رسید. دارالبطیخ، در اصفهان، خیابان ولی‌عصر، کوچه سلطان سنجر واقع است.